Tóm tắt nhanh: Nhà máy đường dùng khí nén ở cả ba chặng quyết định chất lượng thành phẩm: kết tinh cần điều khiển chính xác, ly tâm cần khí ổn định để tách mật, và đóng gói cần khí sạch trong môi trường bụi đường dày đặc. Bụi đường vừa hút ẩm, vừa dễ cháy khi bay trong không khí, nên hệ khí ở đây phải vừa khô, vừa sạch, vừa an toàn cháy nổ, đồng thời chịu được mùa vụ chạy liên tục với cường độ cao. Bài này trình bày cách thiết kế khí nén cho nhà máy đường, từ kết tinh tới đóng gói, và những sai lầm khiến đường thành phẩm vón cục hay nhiễm bẩn.

Mùa ép mía cao điểm, một nhà máy đường chạy ba ca liên tục, và tổ vận hành bắt đầu thấy máy ly tâm tách mật không đều: mẻ thì đường khô ráo, mẻ thì còn ướt và dính. Người ta nghi máy ly tâm, nhưng khi kỹ thuật khí nén đo áp suất tại khu vực ly tâm trong lúc nhiều thiết bị cùng dùng khí, con số thấp hơn ở phòng máy rõ rệt vì đường ống dài và rò rỉ tại khớp nối cũ. Ly tâm tách mật phụ thuộc vào khí nén ổn định hơn người ta vẫn nghĩ, và khí thiếu đúng lúc cao điểm sẽ hiện ra ngay trên chất lượng đường.

Máy nén khí trục vít nhà máy
Máy nén khí trục vít nhà máy

QiAir là nhà sản xuất và nhà cung cấp máy nén khí trục vít của Trung Quốc, cung cấp máy nén cho khách thực phẩm và chế biến nông sản. Với nhà máy đường, chúng tôi luôn bắt đầu bằng mùa vụ và nhịp ly tâm thật, thay vì tính máy theo công suất trung bình cả năm.

Kết tinh và điều khiển: khí ổn định giữ tinh thể đường đều

Quá trình kết tinh đường dùng khí nén cho điều khiển van, khuấy và vận hành thiết bị trong môi trường nóng, ẩm và nhiều hơi nước. Áp suất khí dao động làm van điều khiển phản ứng không đều, ảnh hưởng tới quá trình kết tinh và kích cỡ tinh thể, dẫn tới đường thành phẩm không đồng đều và khó tách mật ở phía sau. Vì dây chuyền chạy liên tục trong mùa vụ, dao động nhỏ lặp lại hàng nghìn lần sẽ tích thành lỗi chất lượng rõ rệt.

Giải pháp là tách đường khí cho khu vực kết tinh khỏi khí xưởng chung, lắp van điều áp và bình đệm gần khu vực kết tinh, và theo dõi áp suất tại khu vực này liên tục thay vì chỉ đo ở phòng máy. Đồng thời, khí cho khu vực kết tinh cần sấy khô tốt, vì hơi nước trong khí cộng với hơi nước từ quá trình sản xuất sẽ làm van và xi lanh rỉ sét nhanh hơn nhiều so với môi trường khô.

Ly tâm tách mật: khí cho máy ly tâm và xử lý đường ướt

Máy ly tâm tách mật đường dùng khí nén cho điều khiển van, phanh, khóa an toàn và vận hành chu trình tách. Khí thiếu hoặc dao động làm chu trình ly tâm không đều, đường tách mật không triệt để, còn ướt và dính, gây khó khăn cho sấy và đóng gói phía sau. An toàn ly tâm cũng phụ thuộc vào khí: khóa an toàn và phanh khí phải đủ áp ngay cả khi áp suất chung tụt, nên nhánh khí cho khóa và phanh cần van ưu tiên và bình đệm riêng, tách khỏi các chức năng ít quan trọng hơn.

Đường ướt và mật rỉ quanh khu vực ly tâm làm đường ống và van bám bẩn nhanh, nên van tại điểm dùng cần chọn loại ít kẹt, dễ vệ sinh, và lịch vệ sinh nên gắn với lịch vận hành ly tâm theo ca, thay vì chờ tới đợt bảo trì chung. Đường ống tới khu vực ly tâm nên có điểm xả nước ngưng ở vị trí thấp, vì nước ngưng tích tụ là nguyên nhân phổ biến khiến van phản ứng chậm dần qua nhiều ca.

  • Ưu tiên khí cho khóa an toàn và phanh máy ly tâm bằng van ưu tiên và bình đệm riêng.
  • Tách đường khí khu vực kết tinh khỏi khí xưởng chung và lắp bình đệm gần đó.
  • Vệ sinh van khu vực ly tâm theo ca, vì đường ướt và mật rỉ làm van bám bẩn nhanh.

Bụi đường, đóng gói và an toàn cháy: khí khô, sạch và không thổi bụi

Bụi đường trong khu vực đóng gói và vận chuyển vừa hút ẩm gây vón cục, vừa là nguy cơ cháy nổ khi bay trong không khí ở nồng độ cao. Vì vậy tuyệt đối không dùng khí nén áp cao để thổi bụi đường trong khu vực sản xuất, vì bụi bay sẽ lan rộng và tăng nguy cơ cháy. Thay vào đó, khu vực đóng gói cần hệ hút bụi tại điểm phát sinh, còn khí nén chỉ dùng cho cân, đóng bao và điều khiển van, với lọc tinh và sấy khô để đường không vón cục do khí ẩm.

Phòng máy nén trong nhà máy đường cần tách khỏi khu vực đóng gói nhiều bụi, có lọc khí tốt và lịch vệ sinh két làm mát ngắn hơn bình thường, vì két bám bụi đường sẽ làm máy quá nhiệt dần trong mùa vụ nóng. Với nhà máy chạy liên tục theo mùa vụ, cấu hình hai máy chia tải hoặc máy dự phòng sẵn sàng giúp nhà máy không bị động khi một máy hỏng vào cao điểm. QiAir tính cấu hình cho khách nhà máy đường dựa trên sản lượng mùa vụ, số máy ly tâm và chiều dài đường ống tới khu vực xa nhất.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao khí nén ảnh hưởng tới chất lượng đường sau ly tâm?

Vì khí điều khiển van và chu trình ly tâm. Áp suất dao động làm tách mật không đều, đường còn ướt và dính, gây khó khăn cho sấy và đóng gói.

Bụi đường nguy hiểm thế nào với hệ khí nén?

Bụi đường hút ẩm gây vón cục và tắc van, đồng thời bụi bay trong không khí là nguy cơ cháy nổ. Tuyệt đối không dùng khí áp cao thổi bụi đường.

Nhà máy đường mùa vụ nên dự phòng khí thế nào?

Nên có hai máy chia tải hoặc máy dự phòng sẵn sàng, vì nhà máy chạy liên tục ba ca trong mùa vụ và không có cửa sổ dừng dài để sửa máy hỏng.

Bài viết liên quan

QiAir là nhà sản xuất và nhà cung cấp máy nén khí trục vít của Trung Quốc. Nếu bạn đang tìm mua máy nén khí trục vít từ Trung Quốc — cho nhà máy, nhà máy dệt, công trường xây dựng hay dây chuyền sản xuất mới — hãy liên hệ QiAir để nhận báo giá theo nhu cầu thực tế, số liệu hiệu năng rõ ràng và hỗ trợ xuất khẩu.