Tóm tắt nhanh: Dưới hầm lò, khí nén là nguồn năng lượng cho máy khoan đá, thiết bị chống bụi, dụng cụ và van điều khiển, trong môi trường vừa ẩm, vừa nhiều bụi đá, vừa rung động và xa xôi. Một hệ khí yếu ở đây không chỉ làm chậm tiến độ đào lò, mà còn ảnh hưởng tới an toàn khi thông gió và khoan bị gián đoạn. Bài này trình bày cách thiết kế hệ khí cho mỏ hầm lò theo từng khu vực khai thác, từ mặt bằng máy nén tới điểm dùng sâu trong lò, và những sai lầm khiến máy tốt trên mặt đất vẫn hỏng nhanh dưới hầm.
Một ca trưởng mỏ hầm lò kể rằng sự cố khí nén dưới lò không giống sự cố trên mặt đất. Trên mặt đất, thợ sửa tới trong vài chục phút. Dưới lò, thợ sửa phải đi qua đường lò dài, mang theo phụ tùng và dụng cụ, trong khi tổ khoan phía trước đang chờ khí để tiếp tục mũi khoan dở dang. Mỗi giờ chờ khí là một giờ tiến độ đào lò mất đi, và trong ca khai thác liên tục, tiến độ mất đi không lấy lại được bằng cách tăng tốc ca sau.
QiAir là nhà sản xuất và nhà cung cấp máy nén khí trục vít của Trung Quốc, cung cấp máy nén cho khách khai khoáng và xây dựng ngầm. Với mỏ hầm lò, chúng tôi luôn tính hệ khí từ điểm dùng sâu nhất trong lò ngược về phòng máy, thay vì tính từ phòng máy xuôi xuống rồi hy vọng áp suất còn đủ.
Khoan đá và thiết bị hầm lò: áp suất tại mũi khoan quyết định tốc độ đào lò
Máy khoan đá chạy bằng khí nén cần lưu lượng lớn và áp suất ổn định tại mũi khoan, vì khoan thiếu áp sẽ chậm, mũi khoan mòn nhanh và lỗ khoan lệch, còn áp suất dao động làm búa khoan đập không đều và tăng rung động cho thợ vận hành. Đường ống khí từ mặt đất hoặc trạm trung chuyển xuống lò dài hàng trăm mét, nhiều nhánh và khớp nối, nên tổn thất áp suất dọc đường là vấn đề lớn nhất, lớn hơn cả công suất danh nghĩa của máy nén. Đo áp suất tại điểm khoan trong lúc nhiều tổ cùng khoan là cách duy nhất để biết hệ thống có thực sự đủ khí hay không.
Khí khoan cũng mang bụi đá ngược vào hệ thống nếu lọc đầu vào kém, làm mòn van và dụng cụ nhanh hơn nhiều so với môi trường sạch. Lọc khí đầu vào cho phòng máy đặt gần cửa lò cần vệ sinh thường xuyên, và đường ống trong lò cần kiểm tra rò rỉ định kỳ, vì rò rỉ trong lò vừa tốn khí vừa làm tăng bụi và tiếng ồn trong không gian hẹp. Bình đệm đặt tại trạm trung chuyển trong lò giúp làm phẳng đỉnh tiêu thụ khi nhiều mũi khoan cùng khởi động.
Thông gió hỗ trợ, kiểm soát bụi và an toàn: khí không thay thế quạt, nhưng giữ cho hệ an toàn chạy được
Thông gió chính của mỏ dựa vào quạt, nhưng khí nén vẫn hỗ trợ nhiều chức năng an toàn: phun sương dập bụi tại gương lò, điều khiển van và cửa gió, vận hành thiết bị cứu hộ và dụng cụ trong tình huống khẩn cấp. Bụi đá mịn là nguy cơ sức khỏe lâu dài cho thợ mỏ, nên hệ phun sương dập bụi cần khí ổn định trong suốt ca, không chỉ đủ lúc đầu ca. Khí ẩm làm van phun sương tắc dần và hạt sương to nhỏ không đều, giảm hiệu quả dập bụi mà tổ vận hành khó phát hiện ngay.
An toàn hầm lò cũng đặt yêu cầu riêng cho phòng máy nén: phòng máy nên đặt ở vị trí an toàn, tách khỏi khu vực nổ mìn và có đường thoát hiểm rõ ràng, còn máy nén di động đưa xuống lò phải chọn loại chịu rung động, dễ di chuyển trong đường lò hẹp và dễ bảo trì tại chỗ với phụ tùng mang theo được. Lịch bảo trì dưới lò nên ngắn hơn trên mặt đất, vì bụi, ẩm và rung động làm dầu, lọc và két làm mát xuống cấp nhanh hơn.
- Đo áp suất tại điểm khoan khi nhiều tổ cùng khoan, không chỉ đo ở phòng máy.
- Đặt bình đệm tại trạm trung chuyển trong lò để làm phẳng đỉnh tiêu thụ.
- Rút ngắn chu kỳ bảo trì cho máy làm việc dưới lò vì bụi, ẩm và rung động.
Dự phòng, bảo trì và vận chuyển thiết bị: mỏ xa không chờ được phụ tùng
Mỏ hầm lò thường ở xa trung tâm, nên phụ tùng thay thế không tới trong ngày, và một máy nén hỏng mà không có dự phòng sẽ dừng cả khu vực khai thác cho tới khi phụ tùng tới nơi. Cấu hình hai máy chia tải hoặc máy dự phòng đặt tại trạm trung chuyển, kèm kho phụ tùng thiết yếu tại mỏ như lọc, dầu, van và gioăng, giúp mỏ tự xử lý sự cố thường gặp mà không chờ vận chuyển từ xa. Đây là khoản đầu tư rẻ hơn nhiều so với một tuần dừng khai thác.
Khi đặt hàng từ nhà cung cấp Trung Quốc, hãy gửi độ sâu lò, chiều dài đường ống tới gương lò xa nhất, số mũi khoan chạy đồng thời, nhiệt độ và độ ẩm trong lò cùng điều kiện bụi đá. Những thông số này quyết định lưu lượng, áp suất, làm mát và lọc, và là căn cứ để nhà cung cấp tính đúng máy cho mỏ của bạn thay vì bán máy theo công suất chung chung. QiAir tính cấu hình cho khách mỏ hầm lò dựa trên bản đồ khai thác thật, để hệ khí đủ cho giờ cao điểm và chịu được điều kiện dưới lòng đất nhiều năm.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao áp suất tại mũi khoan quan trọng hơn công suất máy nén?
Vì đường ống dài xuống lò gây tổn thất áp suất lớn, nên máy đủ công suất danh nghĩa vẫn có thể thiếu áp tại mũi khoan khi nhiều tổ cùng khoan.
Khí nén hỗ trợ thông gió và dập bụi thế nào?
Khí chạy hệ phun sương dập bụi tại gương lò, điều khiển van và cửa gió, giúp giảm bụi đá mịn và giữ hệ an toàn hoạt động ổn định trong ca.
Mỏ hầm lò nên dự phòng khí nén ra sao?
Nên có hai máy chia tải hoặc máy dự phòng tại trạm trung chuyển, kèm kho phụ tùng thiết yếu tại mỏ, vì mỏ xa không chờ được phụ tùng vận chuyển từ xa.
Bài viết liên quan
- Hướng dẫn bảo trì máy nén khí trục vít từ nhà sản xuất Trung Quốc: checklist đầy đủ
- Cách tính nhu cầu khí nén nhà máy và chọn máy nén khí trục vít Trung Quốc đúng cỡ
QiAir là nhà sản xuất và nhà cung cấp máy nén khí trục vít của Trung Quốc. Nếu bạn đang tìm mua máy nén khí trục vít từ Trung Quốc — cho nhà máy, nhà máy dệt, công trường xây dựng hay dây chuyền sản xuất mới — hãy liên hệ QiAir để nhận báo giá theo nhu cầu thực tế, số liệu hiệu năng rõ ràng và hỗ trợ xuất khẩu.