Tóm tắt nhanh: Khí nén trong kho lạnh gặp một kẻ thù mà xưởng bình thường không có: hơi nước trong khí sẽ đóng băng ngay khi ra khỏi khu vực ấm, làm tắc van, kẹt xi lanh cửa kho và dừng xe nâng trong buồng lạnh. Một hệ thống đủ tốt cho xưởng 25 độ C có thể hỏng hoàn toàn khi khí đi vào buồng âm 25 độ C. Bài này giải thích vì sao kho lạnh cần điểm sương sâu hơn nhiều, cách bố trí sấy và đường ống để khí không đóng băng, và những điểm vận hành đặc thù của kho thực phẩm đông lạnh.

Ca làm việc trong kho đông lạnh bắt đầu bằng sự cố quen thuộc: cửa kho mở chậm, xi lanh nâng của xe nâng phản ứng ì ạch, và một van khí ở buồng lạnh bị kẹt ở vị trí nửa mở. Đội bảo trì mang đèn khò tới rã đông van, công việc trở lại bình thường vài giờ, rồi hôm sau sự cố lặp lại ở một van khác. Nguyên nhân không nằm ở van, mà nằm ở hơi nước trong khí nén đã đóng băng trong đường ống lạnh.

Máy nén khí trục vít QiAir
Máy nén khí trục vít QiAir

QiAir là nhà sản xuất và nhà cung cấp máy nén khí trục vít của Trung Quốc, cung cấp máy nén cho khách kho vận và thực phẩm. Với kho lạnh, chúng tôi luôn nhấn mạnh một điểm: điểm sương của khí phải thấp hơn nhiệt độ thấp nhất mà khí sẽ đi qua, chứ không chỉ thấp hơn nhiệt độ phòng máy.

Vì sao khí ẩm đóng băng và gây hỏng trong kho lạnh

Khi khí nén từ khu vực ấm đi vào buồng lạnh, hơi nước còn trong khí sẽ ngưng tụ rồi đóng băng trên thành ống, trong van và trong xi lanh. Lớp băng mỏng ban đầu chỉ làm van chậm, nhưng tích tụ dần sẽ chặn hoàn toàn đường khí nhỏ, làm kẹt cửa kho, dừng băng tải và gây lỗi cho xe nâng dùng khí. Nguy hiểm hơn, băng tan khi cửa mở rồi đóng băng lại sẽ tạo chu kỳ đóng mở van không kiểm soát, làm hỏng gioăng và tăng rò rỉ.

Điểm sương áp suất khoảng 3 đến 5 độ C của máy sấy lạnh thông thường là không đủ cho kho đông lạnh, vì khí đó vẫn chứa hơi nước sẽ đóng băng ở âm 20 hay âm 25 độ C. Kho lạnh cần máy sấy hấp thụ đưa điểm sương xuống tới âm 40 độ C, kèm theo thiết kế đường ống hạn chế đoạn ống lạnh dài không cần thiết. Đây là khoản đầu tư bắt buộc, không phải nâng cấp tùy chọn, nếu khí nén phải làm việc bên trong buồng lạnh.

  • Điểm sương của khí phải thấp hơn nhiệt độ thấp nhất khí đi qua.
  • Kho đông lạnh cần sấy hấp thụ tới khoảng âm 40 độ C, không dùng sấy lạnh thông thường.
  • Hạn chế đoạn ống khí nằm lâu trong buồng lạnh và kiểm tra van định kỳ.

Bố trí sấy, lọc và đường ống cho kho lạnh

Sấy hấp thụ nên đặt ở khu vực ấm, trước khi khí đi vào buồng lạnh, để hạt hút ẩm làm việc ở điều kiện ổn định và dễ bảo trì. Sau sấy, đường ống vào buồng lạnh nên ngắn nhất có thể, có độ dốc và điểm xả nước ngưng ở vị trí thấp bên ngoài buồng lạnh, vì nước ngưng thu được ở đây là dấu hiệu sấy đang yếu đi. Van và xi lanh bên trong buồng lạnh nên chọn loại chịu nhiệt độ thấp, với gioăng không cứng giòn khi lạnh sâu.

Với cửa kho và băng tải trong buồng lạnh, nên lắp lọc tại điểm dùng chịu lạnh và kiểm tra theo lịch ngắn hơn bình thường, vì băng tích tụ làm lọc tắc nhanh hơn. Một biện pháp rẻ mà hiệu quả là lắp cảm biến điểm sương sau sấy có cảnh báo: khi điểm sương tăng vượt ngưỡng, đội vận hành biết sấy cần bảo trì trước khi băng kịp hình thành trong buồng lạnh.

Vận hành kho thực phẩm đông lạnh: vệ sinh, dự phòng và an toàn thực phẩm

Kho thực phẩm đông lạnh có yêu cầu vệ sinh riêng: khí nén dùng gần thực phẩm hở hoặc bao bì phải sạch, khô và ít dầu, với lọc tinh thay đúng hạn. Đường ống khí đi qua khu vực chế biến và đóng gói cần vật liệu chống ăn mòn và dễ vệ sinh, tránh đoạn ống chết nơi nước ngưng và vi sinh tích tụ. Lịch vệ sinh kho không nên dùng khí nén áp cao để thổi bụi thực phẩm, vì bụi bay sẽ bám vào sản phẩm và thiết bị lạnh.

Dự phòng cũng quan trọng vì kho lạnh không thể dừng lâu: mất khí làm cửa kho kẹt và xe nâng dừng, trong khi hàng đông lạnh vẫn cần xuất nhập theo lịch. Cấu hình hai máy chia tải hoặc máy dự phòng, kèm sấy dự phòng, giúp kho duy trì hoạt động khi một cụm hỏng. QiAir tính cấu hình cho khách kho lạnh dựa trên nhiệt độ buồng lạnh thấp nhất, số điểm dùng khí trong buồng và ca làm việc, để sấy và máy chọn ra đủ khô và đủ lưu lượng cho cả ca cao điểm.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao máy sấy lạnh thông thường không đủ cho kho đông lạnh?

Vì điểm sương khoảng 3 đến 5 độ C vẫn chứa hơi nước sẽ đóng băng ở âm 20 hay âm 25 độ C. Kho đông lạnh cần sấy hấp thụ tới khoảng âm 40 độ C.

Nước ngưng trong đường ống kho lạnh xử lý thế nào?

Đặt điểm xả ở vị trí thấp bên ngoài buồng lạnh, kiểm tra định kỳ và lắp cảnh báo điểm sương sau sấy để phát hiện sấy yếu sớm.

Khí nén trong kho thực phẩm cần sạch tới mức nào?

Cần khô, lọc tinh kỹ và ít dầu, nhất là tại điểm dùng gần thực phẩm hở và bao bì, với lịch thay lọc đúng hạn.

Bài viết liên quan

QiAir là nhà sản xuất và nhà cung cấp máy nén khí trục vít của Trung Quốc. Nếu bạn đang tìm mua máy nén khí trục vít từ Trung Quốc — cho nhà máy, nhà máy dệt, công trường xây dựng hay dây chuyền sản xuất mới — hãy liên hệ QiAir để nhận báo giá theo nhu cầu thực tế, số liệu hiệu năng rõ ràng và hỗ trợ xuất khẩu.